[The image advertising the exhibition is a collage by Magdalena Sobolska. It is maintained in brown and blue tones. In the foreground there is a pond in which divers are immersed. A black hand with golden fingertips, from which a lily is growing, emerges from the water. To the right of the painting sits a smiling girl with no legs, dressed only in a T-shirt and panties. On the left are pasted naked male bodies. One of them has no leg and his hands are sticking out from under the amputation at the level of the thigh. They belong to the other figure, which is able-bodied, leaning forward to provide support for the legless person. In the background are visible rocks, stones, desert sand, bushes, and behind them a rocky mountain].

Participants: Pamela Bożek, Bojka Diving Collective, Daniel Kotowski, Nowolipie Group, Paulina Pankiewicz & Grzegorz Powałka, Joanna Pawlik, Rafał Urbacki, Karolina Wiktor, Liliana Zeic, Katarzyna Żeglicka, Artur Żmijewski.

Assistance: Zofia nierodzińska

Arrangement: Raman Tratsiuk

Visual identity: Magdalena Sobolska

Promotion: Ewelina Muraszkiewicz

Coordination of events: Joanna Tekla Woźniak, Kinga Mistrzak

Editors: Bogna Błażewicz, Jacek Zwierzyński

Translations into language easy-to-read and understand: Agnieszka Wojciechowska – Sej

Translation into Polish Sign Language: Marta Jaroń, Anna Borycka, Kamila Skalska, Karolina Bocian

Audio descriptions: Remigiusz Koziński

Translation into English: Marcin Turski, Zofia nierodzińska

Proofreading: Richard Pettifer

Production: Marcin Krzyżaniak, Yuliya Zalozna, Viktoria Zalozna, Zbigniew Wanecki, Szymon Adamczak, Monika Petryczko, Krystian Piotr, Michał Mądroszyk

Collaboration: Zofia Wiewiorowska

Disability can be an identity a person assumes, a condition they struggle with, a space where they find freedom, or a concept that is used to marginalise and oppress. It can also be all of these things at once.

Sunaura Taylor

In disability studies, a distinction is made between impairment and disability. Impairment refers to physicality–the (in)capacities inherent in the body we inhabit – while disability is a social condition related to cultural perceptions of people with disabilities, and the degree of accessibility existing in shared spaces. The former is a medical category, the latter a political one. The society that makes people disabled heats up debates, and mobilises activists’ fights. In Poland, the most notable event in the history of the struggle for a dignified life for people with disabilities remains the 40-day occupation of the Sejm building in 2017. The play A Revolution That Never Happened, performed by actors of Theatre 21, was based on this event.

Sunaura Taylor, author of Beasts of Burden[1], published this year in Polish, expands the concept of disability and impairment to include the environmental category. She writes and talks about the liberation of people and other animals from the yoke of ableism, which she links to the Anthropocene. She uses the term “disabled ecologies” to describe places destroyed by extractive human activity. Humans influence the environment, and the environment causes illness in inhabitants of industrialised areas by, for example, drinking contaminated water. Following Donna Haraway and Anna Tsing, instead of leaving polluted areas and colonising more planets in the Solar System, the author calls for “staying with the trouble”, i.e. taking responsibility for the history of capitalist accumulation and the effects of racialised policies, the effects of which are felt the most by indigenous people in the Americas and the Global South. As someone living with arthrogryposis, or congenital joint stiffness, she identifies with the ‘damaged landscapes’ in which she grew up.

In the documentary Examined Life–made by her sister Astra Taylor–Sunaura goes for a walk with the well-known gender theorist Judith Butler. One body moves in a wheelchair, the other needs shoes to comfortably traverse city pavements and streets. Both deviate from what late-capitalist society calls “the norm”. The queer and crip bodies confront architectural space, are immersed in a social context, and analyse their positioning using philosophical concepts and their own experience. Sunaura talks about drinking coffee from a paper cup using only her mouth–her hands are paralysed–and about the discomfort this causes to other people in the café. Judith replies that for her it is a story of dependence, about whether we as a society are ready to assist and support each other. Their conversation blurs the boundaries between the able-bodied–defined as radically independent–and the disabled, that is, the dependent, between what is considered feminine and masculine, between what is called human and what is called animal. The philosophers move through one of the most accessible places in the world, namely the streets of San Francisco.

In 1950s Warsaw, Jadwiga Stańczakowa, a writer and journalist of Jewish origin, loses her sight. She describes her experiences in her book The Blind [Ślepak], which she records on a tape. She writes down the recordings using a typewriter with individual letters marked with a piece of plasticine. Stańczakowa knows that her experience is unique, that the process of losing her sight and writing from under her eyelids can be told only by someone like her, a blind person, a “ślepak”. Her initial limitation becomes an opportunity for her to broaden her experience beyond ocularcentrism; in the book, she refers to sighted people as “sighters [wzrokowcy]”. To get out of her flat she needs a network of people supporting her. As a woman in a patriarchal society, in spite of her disability, she is used by her fellow poets to perform daily chores they don’t want to complete–for example, Miron Białoszewski, to whom she returns the favour of a creative conversation by washing his socks.

Disability is therefore an intersectional category, bringing together the various exclusions to which non-normative bodies are subjected. Recognising and accepting otherness allows us to challenge the dominant narrative based on the depreciation of the experience of people with disabilities, points out the oppressiveness of commonly-used categories, and enables us to imagine other, more equal and non-stigmatising rules. Thus, disability, alongside ethnicity, gender, class and species, becomes another possible category of emancipation. However, emancipation here is not measured by the degree of independence and autonomy, but, on the contrary, by the ability to form alliances, support, and take responsibility for each other.

The exhibition Politics of (In)accessibility, Citizens with Disabilities and Their Allies brings together different experiences and perspectives on the issue of disability. It takes a look at already historical works, such as the series of photographs An Eye for an Eye by Artur Żmijewski, a representative of critical art. In photographs taken in 1998, bodies are depicted: amputees and abled ones, complementing each other to create hybrids and mutants, creatures with five legs and two heads. The photographer takes a distanced position, the author looks at his “objects”, and animates them into taking poses. He is a collector of extraordinary bodies[2]. He wants to break the taboo of invisibility of people with disabilities in the public sphere, but he does not allow them to speak. The figures in his photographs are oddities put on display, as in the infamous freak shows[3] popular in the 1930s.

The prematurely-deceased dancer and choreographer Rafał Urbacki in his performance Mt 9,7 [And he arose, and departed to his house] speaks about disability from an autobiographical perspective. The artist confronts his religiosity, his affiliation to the Catholic Church from which he left–or rather, which excluded him when he realised his homosexuality. In a 20-minute performance, we learn about the story of acceptance and rejection, the search for identity and the resistance that an impaired body puts up to limitations, both from society and of its own. The adult Rafał gets up from his wheelchair, not by a miracle, but thanks to exercises and a movement method he has developed himself. The enormous effort he makes, however, does not stop the chronic disease. Rafał dies as a result of myopathy in 2019.

At the opening of the exhibition, activist and dancer Katarzyna Żeglicka will present an autobiographical performance entitled Contrast Resonance, in which she revisits a memory associated with the oppression of medicalisation. Katarzyna describes herself as genderqueer and crip. Through her work, she “spits ableism in the face”. She considers dance a form of activism and emancipation. During the exhibition Katarzyna will organise a workshop “Move over!” about transforming inaccessible spaces.

Karolina Wiktor is an Aphasian, i.e. a person who has lost the ability to use language, the ability to speak, read, and write. Her aphasia was caused by a stroke she suffered at a very young age. For the ex-performer, the disease and the resulting loss of memory became the subject of her art, while art itself became a practice of self-healing. At the exhibition, Karolina will show an installation entitled SAMOREAL based on a language system she created herself, which she calls “The Alphabet of the Missing Font”. The alphabet has been constructed in order to learn again the codes of communication with the world. As the artist herself says in an interview with dwutygodnik:

“I constructed the alphabet inspired by the word ‘lack’, and the new wave music band of the same name, which used a brutal red font from which elements of letters were cut out.”[4]

Liliana Zeic describes herself as an ally, or rather one who is still learning allyship. As an able-bodied, white, queer, cisgender woman, she based her presence in an exhibition about (in)accessibilities on the bodily experience of trauma. She emphasises the relational nature of dealing with difficult experiences, and visualises them through a graphic sign and an object.

Joanna Pawlik’s large-format photograph Untitled (Magda) shows a smiling young girl with no leg sitting on a bed. What draws attention is the easiness with which the model poses for the photograph, her unpretentiousness and undisguised joy.

Paulina Pankiewicz is an artist and a runner. She has been guiding long distance blind runners for 10 years. She is an ally. The installation Psychogeographic Views, created in collaboration with athlete and massage therapist Grzegorz Powałka (now deceased), is a record of their walks–an urban drift [dérive] inspired by Situationists’ practice. While Grzegorz describes space with words, Paulina chooses drawing. The overlapping of these perspectives–of a blind person and a sighted one–results in a very subjective map of the city, which shows places that evoked particular feelings in the authors. Running is also an auditory inspiration for Paulina. An ‘opera’ composed of runners’ breath will be staged during the opening.

The Nowolipie Group is a phenomenon in the Polish art field. It was formed in 2005 as a result of the alteration of a ceramic workshops for people with disabilities, run by Paweł Althamer. In practice, he extended Joseph Beuys’ maxim, following the principle: “everyone can be an artist, some people simply need to be assisted”. The group combines the pleasure of spending time together with the creative process, which usually materialises in the form of a concrete work: a painting, a drawing, or a sculpture. At the exhibition in the Arsenał Gallery, Nowolipie will present the painting Still Life and organise workshops, to which they invite everyone regardless of age and (dis)ability status to draw with them.

Pamela Bożek’s self-portrait with her son Not All Gold  and the accompanying object–a golden plaster–are a record of the way in which the experience of a child’s disability is dealt with in a public space. As the artist writes: “A desperate and extravagant strategy of aestheticisation–the gilding of post-operative plaster bandages–turned out to be an effective protection against difficult, mass expressions of sympathy, surprise, and curiosity, which prevented even a momentary escape from pain and discomfort.”

The Bojka Diving Collective brings together female divers with varying abilities and health status, who are often also at risk of economic exclusion. Bojka’s activities include counteracting gender discrimination (mainly against the marginalisation of women in the diving community), fight for the aquatic environment (with a particular focus on coral reefs) and using diving as a tool for emancipation. During the exhibition, the collective will show a series of posters relating to the (in)accessibility of institutions and urban spaces for people with disabilities.

The exhibition is a place where different experiences and approaches to disabilities come together, from distanced curiosity, through biographical and allied engagement, to a project of changing the world we live in. In late capitalist reality, disablement takes place on a global scale. Not only human and animal bodies are being exploited and harmed, but also the landscapes in which we live and which we are part of. The well-being of people with and without disabilities is therefore linked to the condition of the planet. As survivors on planet Earth, we must learn to live with the damage caused by the violence of capitalism, colonialism, and speciesism. This is the heritage we get from our ancestors. The ability to cope with it depends on situatedness. Politics of (In)Accessibility, Citizens with Disabilities, and Their Allies is a voice, or rather a polyphony of voices, in the discussion about what the category of disability is and could become, and how to use it to bring about a lasting change not only in the way we think, but also in the way our human-nonhuman communities and their institutions function.

By Zofia nierodzińska

[1] Sunaura Taylor, Beast of Burden. Animal and Disability Liberation, New York, 2017

[2] Extraordinary bodies is a term coined by American theorist Rosemarie Garland-Thomson in her book   Extraordinary Bodies. Figuring Physical Disability in American Culture and Literature, Columbia University Press, NY, 1997

[3] Freak shows, i.e. exhibitions of people with unusual physical characteristics that were intended to shock the audience. From today’s perspective, freak shows are often regarded as socially-insensitive entertainment based on racism and ableism, and have rightly passed into history.

[4] https://www.dwutygodnik.com/artykul/7844-moje-niekoniecznosci.html (accessed: 7.12.2021)

Photo: Jakub Krzyżanowski

[The selection of photos show different views on exhibition “Politics of (In)Accessibilities, Citizens with Disabilities and Their Allies”. First three photos show the lower exhibition floor with the walls and the floor paint in red. There are works of Joanna Pawlik: larg scale portrait of a women with amputated right leg; installation “SAMOREAL” by Karolina Wiktor which consists of black letters painted on the white wall and objects to sit… ]

Notes from the Polish-Belarusian Border


What seemed unlikely a few weeks ago is slowly becoming routine today. Violence permeates everything, crawls out of the dark cells of memory hidden in the subconscious and covered with nationalism. It crawls out of the village barn where Poles burned their Jewish neighbours, it returns in the wilderness dotted with mass graves of executed civilians and insurgents. One does not cut down and burn what is, those who are. No one is at home here. Grandfather born in Baku, grandmother in a Belarusian family, great-grandfather from Prussia, changed his name. My father emigrated to the States. I moved away just after primary school. Here, where I am, someone was already here before. The whole collective works for where I will be.


Fragment of the text written in Polish and German, published in Czas Kultury and Neues Deutschland


he appeal of the cultural community on the situation on the eastern border of the Republic of Poland 


We, the undersigned, strongly oppose the illegal and inhumane “push-back” practices used by the Polish Border Guard. People in a desperate situation, fleeing war and violence, are demanding support from the Polish state, and we have an obligation to provide it. We appeal for immediate help for those in need, for medics to be allowed in, and for all individuals and organisations that are able to find people wandering in the forests and save them from death. At this point we would like to point out that we fully support the efforts of the Granica (Border) Group. We do not agree with the dehumanising and insulting way in which displaced people are portrayed by the Polish authorities and associated media. There is a humanitarian crisis on the Polish-Belarusian border that requires immediate intervention. We appeal to the international community and in particular to human rights organisations for support. We demand compliance with the Geneva Convention and, above all, that human lives be saved.


The Politics of (In)Accessibility


Online and offline symposium

[The graphic in gray-brown colors is a collage composed of layers. In the foreground there is a short arm, which ends 10 centimeters below the elbow. Next to it on a table stands a computer with a black and white image of two dogs, further, there is a prosthesis hand and an open human palm stretched upwards. To the right of the frame is the symposium title in three languages. In the background, there is a desert with rocks and cacti. Between the rocks and cacti grows a tree, over which a rainbow stretches.]

During the first lockdown some people missed “normality”. But normality is also in a crisis, as it produces separation, isolation and  infrastructures that continue to destroy our bodies and nature. The pandemic has once again shown: our lives are vulnerable, and some lives are more than others. The way out is to think space and time otherwise. We need more stories about practices of care and accessibility, about disabled artists and activists and their valuable and tireless (educational) work.

Accessibility has recently become crucial in the context of art. During the Covid-19 lockdowns, cultural institutions had to switch to remote programming. The online space has been flooded with discussion panels, 3D exhibitions and live-streamed performances. Audiences grew, people confined to their homes were able to remotely participate in cultural life, and speakers did not have to travel hundreds of miles by train, car, or aeroplane to attend a 1.5-hour-long meeting, leading to tangible benefits to the environment. However, few of these events were actually accessible to those with diverse individual needs: older people, children, and blind/visually impaired or deaf/ hard of hearing people, persons with learning disabilities etc.

How do we make public spaces, including art institutions, accessible to people with different needs, taking this into account from the very beginning, when it comes to architecture and communication? It is crucial to increase public awareness of these issues of exclusion and allocate substantial financial resources in order to implement change. For the time being, the responsibility for creating “habitable worlds”, to use Nancy Mairs’s term, rests on the shoulders of already marginalised people and precarious cultural and administrative workers, burdened with the responsibility of ensuring accessibility as part of their long list of duties. Accessibility cannot be viewed as a task to be completed in the so-called meantime. It should be our top priority, a political demand that puts into practice the constitutional right to equal treatment for all, including equal access to services and opportunity to shape common spaces. It is about criticizing power structures in institutions. As disability activist Alice Wong said “disability justice is simply another term of love”. Access means equal recognition of disabled people and changing of non-disabled people and their acting and thinking – in all spaces, including those already seeing themselves as critical. Curator Noa Winter (Berlin) writes that even non-disabled feminists forget to thank “those marginalized people who have developed this knowledge (about accessibility and digital access) with unbelievable effort and in a never-ending painful process, and who time and again convey this knowledge in mostly unpaid, emotional labour to ableist institutions and non disabled feminists alike”.

The international symposium “The Politics of (In)Accessibility” aims to explore different ways of working with accessibility by thinking together the situations of disabled activists and artists in the Polish, German and Russian contexts. The symposium comprises two events: a panel discussion, “Democratizing Accessibility” (presented in hybrid mode) and a webinar, “Art and Life in Extreme Circumstances” (online on the Zoom platform). The first will focus on the institutional reality: we will discuss the anti-ableist strategies of disabled artists and activists working or collaborating with institutions. The second meeting will take as its starting point the situation faced by the artist and activist Yulia Tsvetkova, who became a political prisoner of the Kremlin as a result of her emancipatory endeavours. Unfortunately, protection of human life is not guaranteed. While Yulia’s freedom is put under threat by the Russian state, in Poland feminist activists are taken to court for their protest against the ban of abortion. Everywhere, disabled persons in care homes and likewise institutions are at everyday risk of violence. In April 2021, four disabled persons were killed in a care home in Potsdam. In Russia, thousands of people cannot escape the walls of the “boarding houses” into which they are sent after turning 18. We will compare the Polish, Russian, and German contexts and consider what strategies can be employed in the face of systemic oppression, ableist structures and depoliticization of inclusion.

Ahead of the first panel, from the beginning of July until the end of August, we will be releasing videos by artists and activists, in which they contextualize living as those who do not conform to the physical, neurological and psychological imaginary “standards”, created by the colonial, heterosexist and ableist society. Most videos will include audio description and subtitles in Polish, Russian, German and English. The recording of the panel “Democratizing Accessibility” will be made available on Saturday 24 July. On the same day, the “Art and Life in Extreme Circumstances” webinar will take place. The registration for this webinar will be opened a week before on the 17th of July. You can find us on our website, YT channel and FB of Arsenal Municipal Gallery and on the website and in social networks of Feminist Translocalities.

During both meetings, panellists will use their everyday means of communication: Polish, Russian, German, and Polish Sign Language. The entire event will be translated into Polish and Polish Sign Language, with subtitles in Russian, German, or English added in post-production.

Participants of the symposium: Androgyne und Centaur, Anna Kilina, Alena Levina, Daniel Kotowski, Eliah Lüthi, Elżbieta Podleśna, Filip Pawlak, Karolina Wiktor, Katarzyna Żeglicka, Katrin Nenasheva, Kolektyw Nurkowy Bojka, Miriam Cochanski, Sofia Savina, Wiktoria Siedlecka-Dorosz, Vera Berlinova

Moderation: Kira Shmyreva, Zofia nierodzinska.

Technical support: Vica Kravtsova

Production: Monika Petryczko, Agnieszka Nawrocka, Michał Anioła

Translations: Irina Bondas, Victoria Kravtsova, Natalia Bucholska, Aleksander Gazarian, Renata Baranowska, Wojciech Król, Karolina Bocian, Marta Jaroń, Joanna Figiel, Marcin Turski.

Audio descriptions: Vera Berlinova, Remigiusz Koziński, Fundacja Otwieramy Kulturę i Sztukę [We Open Art and Culture Foundation]

The event is supported by Stiftung für deutsch-polnische Zusammenarbeit, as well as German Foreign Office.

Graphic design: Magdalena Sobolska

Publication after “Creative Sick States: AIDS, CANCER, HIV” exhibit.


Creative Sick States: AIDS, CANCER, HIV

Redakcja: Zofia nierodzińska, Jacek Zwierzyński
Współpraca redakcyjna: Luiza Kempińska
Autorzy i autorki tekstów: Agata Dziuban, Luiza Kempińska, Paweł Leszkowicz, Zofia nierodzińska, Barbara Porwoł, Dagmar Schultz, Todd Sekuler, Justyna Struzik, Edyta Zierkiewicz, Jacek Zwierzyński
Redakcja językowa i korekta w języku polskim: Justyna Knieć, Monika Stanek
Tłumaczenia na język angielski: Katarzyna Mieszała, Eliza Rose, Timothy Williams, Elżbieta Wysakowska-Walters
Redakcja językowa i korekta w języku angielskim: Vanessa Gravenor, with Eliza Rose and Timothy Williams
Koordynacja wydawnicza: Jacek Zwierzyński
Projekt graficzny i skład: Nina Budzyńska
Zdjęcia na okładce: Nan Goldin, Iza Moczarna-Pasiek
Wydawca: Galeria Miejska Arsenał
Miejsce i rok wydania: Poznań 2021

We change the algorithms; we reverse the rules. How about a sick-leave for everyone! In an abstract society at the peak of its growth, let us talk about a matter that should never become a subject of speculation. We demand a place for the materiality of a body. The exhibition entitled ‘Creative Sick States: AIDS, CANCER, HIV’ aims to cast a spell on our reality where there is no space for the body, in particular, the seropositive body, the one after mastectomy, with abnormal abilities, dependencies, pains, panic attacks, and inflammations. We assume that illness is the real, and patients’ problems are social challenges that we need to deal with together. Health is fiction: an impossible ideal to achieve. We need to normalize and socialize the disease because health has died, or perhaps it has never existed?

This exhibition text had been written a few months before the outbreak of the COVID-19 pandemic. A new disease, caused by a previously unknown virus, became one of the issues we had to consider, alongside those previously represented in the exhibition. … The situation of crisis has only exacerbated existing exclusions. Part of our society, which considers itself to be the majority, is driven by fear and a desire to find someone to blame for the crisis. This part has turned—as has often been the case in the past—against the structurally weak; in Poland: against women, transgender persons, and sexual minorities. History likes to repeat itself. This time, however, we must not allow innocent people to pay for the mistakes of the system. The crisis must become an opportunity to change political and economic paradigms, so that people will stop destroying each other and ruining the climate; they will see where the problem lies: in capitalism and patriarchy.

MAGAZYN RTV in print!


magazynrtv.com 2021

Redakcja / Editorial Board: Zofia nierodzińska, Kinga Mistrzak, Martyna Miller, SISTRUM (Monika Rak, Agnieszka Małgowska, Maja Korzeniewska), Inga Zimprich, Jacek Zwierzyński

Projekt graficzny / Graphic design: Irek Popek

Wydawca / Publisher: Galeria Miejska Arsenał w Poznaniu

Miejsce i rok wydania / Place and year of publishing: Poznań 2021

Oprawa / Cover: brak / non

Ilustracje / Illustrations: czarno-białe i kolorowe / b&w, color

Format / Dimensions:  29 x 39 cm

Ilość stron / Number of pages: 48

ISBN/EAN: 9788361886945

There is no escape from the catastrophe, so, as Donna Haraway postulates, we have to stay with the trouble, that is, learn to live with it. After the pandemic more challenges are likely to come; economic, political, ecological crises. Human history teaches us that every generation faced a challenge they were unable to prepare for: colonization, witch-hunt, World War I and II, Transformation, ecological disaster, and now the pandemic. Magic can help to overcome powerlessness, be a tool of emancipation that breaks the regime of patriarchal rationality enforcing the absurd separation of man and nature. In her essay “Three Ecologies In The World of Climate Crisis (And Coronavirus)”, Aleksandra Jach writes about the revision of values brought about by the COVID-19 pandemic which does not wait for consensus, agreements, summits and negotiations, but requires a change in the way of living right now. This is not the time for a peaceful Lenten reflection, contrary to what Bruno Latour writes in his quarantine essay: “Is This a Dress Rehearsal?” published by Critical Inquiry. The problem is not this particular virus, but the centuries-old patriarchal-capitalist exploitation that causes a constant threat to life, not only human life. It is time for a radical and necessary change in the way we perceive what a community is, for a re-evaluation of paradigms, so that the future will not be a repetition of an authoritarian nightmare, but a story of the emancipation of many from the oppression of few.

May it be now!



(PL pod spodem)

Poznan, 24.06.2021

Your Honour, 

I am very pleased that there are people outside who express their support for me. It shows that the trial, in which I am the one being accused, is in fact a part of a larger social revaluation. It is a symptom of our times, it proves that people living in Poland remain critical of the way all authority operates, including the authority of the church.

My gesture of throwing three eggs at the closed doors of a church was a gesture of civil disobedience, for which the context is decisive and justifies the means used. Let us recall that the context was the decision of the Constitutional Tribunal of Mrs Przyłębska to deprive half of Polish society of its human rights, that is, of the opportunity to decide about one’s own life and health, which was announced during the second lockdown caused by the coronavirus pandemic. We were then unconstitutionally deprived of the opportunity to assemble in public spaces to express our dissent against the authorities. Outrage at the government’s actions was nevertheless demonstrated by tens of thousands of people across the country, at the risk of their health and safety, in the name of protecting human rights and democracy. The protests were a way of calling the political and church authorities to account for the violence they cause. At the same time as outraged citizens took to the streets, the Catholic Church, led by Archbishop Stanislaw Gądecki, responded with “great joy” to human rights violations in Poland. Archbishop’s statement of 23.10.2020 “I am immensely happy about this epochal change in the law.”

Today, I am here as a suspect for committing a crime according to Article 196 of the Penal Code, concerning insulting the religious feelings of specific persons by insulting places of worship. My gesture was a criticism of the institution of the church. All the people accusing me are strangers to me. It was not my intention to offend them. The event in question was not directed against an act of Catholic religious worship or against an object of religious reverence. My gesture was a response to the violence of the authorities against female citizens. As a woman and a bisexual, I feel that my feelings have been offended by political and ecclesiastical power for years, but now my human rights have also been taken away from me. The egg throw was an expression of my powerlessness in the face of the authoritarian decision of the government concerning abortion, which directly puts me, as a woman, in danger and considerably reduces my comfort of living. This decision, which is cruel to women, was taken by extreme right-wing politicians with the support of the hierarchy of the Church. I would like to remind you that the church hierarchs holding the military offices, who are accusing me, used all possible means to discipline and intimidate me. They called the police and the army on me. First, I was raided by the police in my house – an incident on 4 November 2020. Then, on 30 November, two armed gendarmes handed me a summons for interrogation by army officers. In the meantime, I was being followed by a secret agent, as pointed out by Mr Piotr Żytnicki, editor of the Gazeta Wyborcza newspaper. Probably after the mass led by Lt. Piontek, during which, and I quote, “he prayed for my conversion”, I started to receive letters and e-mails with threats and death wishes. My profile on a popular social networking site was full of hateful comments. After this wave of online and offline harassment, I began to fear for my safety, I did not leave the house in the evenings and I carried tear gas with me on my way to and from work.

I would like to remind you that in Poland, the police and the army are paid for by my taxes, not by these lieutenant-colonel priests. The Catholic Church in Poland enjoys privileges unheard of in other European countries. In addition to exemption from taxation, it receives financial support from the state for the institutions and organisations it manages, as well as media and leisure empires such as the one in Toruń owned by Father Tadeusz Rydzyk. Sexual criminals in church ranks most often escape deserved punishment and are covered up by their superiors until death (Fr Andrzej Dymer). Listing all paedophile scandals in the church, however, goes beyond the framework and subject matter of this trial. 

The history of the Catholic Church is full of violence against other religions, against POC, which in turn is linked to the church’s active participation in the crimes of colonisation, for which it has never accounted. Church structures are based on chauvinist paradigms that exclude women from priestly ordination, regarding them as incomplete human beings, which deprives them of their subjectivity and dignity. The most spectacular manifestation of Catholic misogyny remains the burning of innocent women at the stake, following the principles described in the 15th century textbook Malleus Maleficarum (Hammer of the Witches) by the cleric Heinrich Kramer. The Church has never atoned for these crimes. In Catholic doctrine, women are assigned servile roles, which they must accept in silence. Today, women associated with the church often face bullying and disrespect. Ideologically, women in the church are presented as passive vessels, objects rather than subjects. This is incompatible with the principles of modern democracy, in which everyone is considered equal to each other. Apart from paedophilia, racial prejudice and chauvinism, homophobia is also widespread in the church (Bishop Jędraszewski’s unworthy statement about the “rainbow plague”, the bizarre trial of the “rainbow Madonna”, The constant harassment and humiliation of LGBTQIA+ people by the church hierarchy), as well as, especially in Poland, an attitude to nature filled with arrogance and violence – support for deforestation and hunting in the name of the white man’s biblical rule over living creatures. In addition, there is corruption and the proven criminal activities of the property commission after 1993, which generously and illegally granted the church and the clergy land belonging to the Polish state, which the priests then profitably resold. An organised group operating beyond the law, such as the church, has thus been acting to the detriment of the state and its citizens for years. My egg-throw was an expression of opposition to the actions of this institution, which is incompatible with modern times. Through my objection expressed in this performative way, I demand that justice be restored in a democratic state where no one should enjoy unjustified privileges and where everyone’s feelings should be equally protected, not only those of the clergy.

If the Catholic Church enjoys violating my rights, I have the right to express my opposition. The egg throw, I repeat, was therefore a gesture directed against the institution of the church, it was a symbolic gesture that did no harm to anyone. It was an expression of the powerlessness of an ordinary citizen against the violence of the institution of the church, a response to the impunity of its representatives. It was not directed against a specific person. It was a political gesture. It was not blasphemy, because I am a non-believer.  

As a Doctor of Art, I can assure you, Lieutenant Priests included, that the egg marks are washable with water, you did not need to spend nearly 1500 zloty and employ two workers to get rid of them. It was enough to wait for the first rain. Spending this amount of money without a prior enquiry, contrary to the opinion of the art historian, Ms Czech, and the appraiser who valued the “damage” at 235 zloty, is a lack of thrift and another, after the police and gendarmerie were sent to me, form of repression, this time in the form of economic pressure.

The use of this repression proves the power of the church in Poland and its ruthlessness. Priest Piontek did not hesitate to use all means at his disposal to intimidate me.

At the moment when I threw the egg at the church door in protest, I had no knowledge that a baptism was taking place inside the church. It was empty and quiet all around. If what the witnesses say is true, then it was simply an accident and I obviously did not mean to offend the feelings of Mrs. Jedraszak or her child. I did not disrupt the ceremony with my gesture of civil disobedience. The insult to Mrs Jędraszak’s feelings must therefore have occurred post factum. The baptism took place as planned, without disruption.

I do not admit the allegations made against me by the Church hierarchy, Mrs J… and Mr G…. I did not intend to offend anyone’s religious feelings. I do not know what this means or what symptoms it causes in people who experience so-called ‘offence’. I hope that during this trial the complainants will be able to explain to me on what basis they are making their accusations. Taking into account the history of the use of Article 196 of the Penal Code in Poland, which shows that the paragraph has always been used by the church against its citizens, I propose that this harmful article be deleted from the Penal Code. It protects the feelings of only one already very privileged social group. This is incompatible with democratic principles. Why does a similar provision not protect those who are actually persecuted in our country: sexual minorities, women, migrants, people struggling with homelessness, people with disabilities, children, animals and other living non-human beings? Why is it only the feelings of church hierarchs and Catholics that are protected by law? Are they better people than atheists? Than Muslims?  Than people with refugee experience? LGBTQIA+ people?

Article 196 of the Penal Code is used as a tool of repression against people critical of the institution of the church, including artists and activists. This is evidenced not only by my example, but by many others, including the case of the artist Dorota Nieznalska, the musician Adam Darski (Nergal) and the authors of the now famous ‘rainbow Mary’. The more acts of repression the greater the civil resistance, and history will, as usual, hold us to account.


Poznań, 24.06.2021

Wysoki Sądzie,

bardzo mnie cieszy to, że na zewnątrz są osoby wyrażające dla mnie wsparcie. Pokazuje to, że proces, w którym dziś to akurat ja występuję w roli oskarżanej, jest tak naprawdę częścią większego społecznego przewartościowania. Jest symptomem naszych czasów, dowodem na to, że osoby mieszkające w Polsce pozostają krytyczne co do sposobu funkcjonowania wszelkiej władzy, w tym władzy kościoła.

Mój gest rzutu trzema jajkami w zamknięte drzwi kościoła był gestem nieposłuszeństwa obywatelskiego, dla którego kontekst jest decydujący i usprawiedliwia użyte środki. Kontekstem przypomnijmy był tu wyrok Trybunału Konstytucyjnego Pani Julii Przyłębskiej o odebraniu połowie polskiego społeczeństwa praw człowieka, czyli możliwości decydowania o swoim życiu i zdrowiu, ogłoszony w czasie drugiego lockdownu związanego z pandemią koronawirusa. Niekonstytucyjnie odebrano nam wtedy możliwość gromadzenia się w przestrzeni publicznej w celu wyrażenia sprzeciwu wobec władzy. Oburzenie na poczynania rządu zostało mimo to zademonstrowane przez dziesiątki tysięcy osób w całej Polsce, z narażeniem zdrowia i bezpieczeństwa, w imię ochrony praw człowieka i demokracji. Protesty były sposobem wywołania władzy politycznej i kościelnej do wzięcia odpowiedzialności za przemoc, którą wyrządzają. W tym samym czasie, kiedy oburzone obywatelki i obywatele wychodzili na ulice, hierarchowie Kościoła katolickiego, z arcybiskupem Stanisławem Gądeckim na czele, odpowiedzieli „wielką radością” na łamanie praw człowieka w Polsce. Wypowiedź arcybiskupa z dnia 23.10.2020. “Cieszę się ogromnie z tej epokowej zmiany prawa”.

Dziś jestem tutaj w roli podejrzanej o popełnienie przestępstwa z art. 196 k.k. mówiącego o obrazie uczuć religijnych konkretnych osób poprzez znieważenie miejsc sprawowania kultu. Mój gest był krytyką instytucji kościoła. Wszystkie oskarżające mnie osoby są mi obce. Nie było moją intencją ich obraza. Wydarzenie, o którym mowa, nie było skierowane przeciw aktowi katolickiego kultu religijnego ani przeciwko obiektowi czci religijnej. Mój gest był odpowiedzią na przemoc władzy wobec obywatelek i obywateli. Jako kobieta i osoba biseksualna czuję, że moje uczucia są od lat obrażane przez władzę polityczną i kościelną, ale teraz odebrane mi zostały również prawa człowieka. Rzut jajkiem był wyrazem mojej bezsilności wobec autorytarnej decyzji władzy dot. aborcji, która w bezpośredni sposób naraża mnie jako kobietę na niebezpieczeństwo i znacznie obniża mój komfort życia. Ta okrutna wobec osób kobiecych decyzja podjęta została przez skrajnie prawicowych polityków przy wsparciu hierarchów kościoła. Przypominam, że oskarżający mnie hierarchowie kościelni jednocześnie piastujący urzędy wojskowe, użyli wszelkich możliwych środków, aby mnie zdyscyplinować i zastraszyć. Wezwali na mnie policję i wojsko. Najpierw w moim domu naszła mnie policja – zdarzenie z dnia 4 listopada 2020 roku. Potem 30 listopada dwóch uzbrojonych żandarmów wręczyło mi wezwanie na przesłuchanie prowadzone przez funkcjonariuszy wojska. W międzyczasie, jak wykazał Pan redaktor Piotr Żytnicki z Gazety Wyborczej, byłam śledzona przez tajnego agenta. Prawdopodobnie po odprawieniu mszy przez ks. ppł. Piontka, podczas której cytuję „modlił się o moje nawrócenie” zaczęłam otrzymywać listy i maile z pogróżkami i życzeniami śmierci. Na moim profilu na popularnym portalu społecznościowym wręcz zaroiło się od komentarzy pełnych nienawiści. Po tej fali internetowego i analogowego hejtu zaczęłam bać się o swoje bezpieczeństwo, nie wychodziłam wieczorem z domu, a w drodze do i z pracy nosiłam przy sobie gaz łzawiący. Przypominam, że w Polsce policja i wojsko opłacane są z moich podatków, nie z tych księży podpułkowników. Kościół katolicki w Polsce cieszy się niespotykanymi w innych krajach europejskich przywilejami. Oprócz zwolnienia z opodatkowania otrzymuje wsparcie finansowe od państwa dla zarządzanych przez siebie instytucji i organizacji, a także imperiów medialnych i rekreacyjnych, jak to toruńskie należące do ojca Tadeusza Rydzyka. Przestępcy seksualni w szeregach kościelnych najczęściej unikają zasłużonej kary i są kryci przez ich przełożonych aż do śmierci (ks. Andrzej Dymer). Wymienienie wszystkich afer pedofilskich w kościele wykracza jednak poza ramy i tematykę tej rozprawy.

Historia Kościoła katolickiego jest pełna przemocy wobec innych religii, osób niebiałych, co z kolei jest związany z czynnym udziałem kościoła w zbrodniach kolonizacji, z których kościół nigdy się nie rozliczył. Struktury kościelne oparte są na szowinistycznych paradygmatach, wykluczających osoby kobiece ze święceń kapłańskich, uważając je za niepełne istoty ludzkie, co odbiera im podmiotowość i godność. Najbardziej spektakularną manifestacją katolickiej mizoginii pozostaje palenie niewinnych kobiet na stosach kierując się zasadami opisanymi w podręczniku z XV wieku Malleus Maleficarum (Młot na czarownice) autorstwa duchownego Heinricha Kramera. Kościół nigdy nie zadośćuczynił za te zbrodnie. W doktrynie katolickiej kobietom przypisywane są role służebne, które akceptować mają w milczeniu. Współcześnie kobiety związane z kościołem często spotykają się z mobbingiem i brakiem szacunku. W warstwie ideologicznej kobieta w kościele przedstawiana jest jako bierne naczynie, przedmiot aniżeli podmiot. Jest to nie do pogodzenia z zasadami współczesnej demokracji, w której każdy i każda są sobie równi i równe. Obok pedofilii, uprzedzeń na tle rasowym oraz szowinizmu, w kościele rozpowszechniona jest również homofobia (niegodna wypowiedź biskupa Jędraszewskiego o „tęczowej zarazie”, kuriozalny proces o „tęczową Madonnę”, nieustanne szykanowanie i upokarzanie osób LGBTQIA+ przez hierarchów kościelnych), jak również, szczególnie w Polsce przepełniony arogancją i przemocą stosunek do przyrody – popieranie wycinki lasów i myślistwa w imię biblijnego panowania białego człowieka nad żywym stworzeniem. Do tego korupcja oraz dowiedzione kryminalne działania komisji majątkowej po 1993 roku, która tak hojnie jak nielegalnie obdarowywała kościół i duchownych terenami należącymi do państwa polskiego, które to księża intratnie odsprzedawali. Zorganizowana grupa stojąca poza prawem jaką jest kościół od lat działa zatem na szkodę państwa i obywatelek. Mój rzut jajkiem był wyrazem sprzeciwu wobec poczynań tej nieprzystającej do współczesności instytucji. Poprzez sprzeciw wyrażony w ten performatywny sposób domagam się przywrócenia sprawiedliwości w demokratycznym państwie, w którym nikt nie powinien cieszyć się nieuzasadnionymi przywilejami, a uczucia wszystkich powinny być tak samo chronione, nie tylko te należące do duchownych. Jeśli Kościół katolicki cieszy się z łamania moich praw, ja mam prawo do wyrażenia mojego sprzeciwu. Rzut jajkiem powtarzam był zatem gestem skierowanym przeciwko instytucji kościoła, był gestem symboliczny, nie robiącym nikomu krzywdy. Był wyrazem bezsilności zwykłej obywatelki wobec przemocy instytucji kościoła, odpowiedzią na bezkarność jego reprezentantów. Nie był skierowany przeciwko konkretnym osobom. Był gestem politycznym. Nie był bluźnierstwem, gdyż jestem osobą niewierzącą.

Jako doktora sztuki, zapewniam Państwa, w tym księży podpułkowników, że ślady po jajku są do zmycia wodą, nie trzeba było wydawać prawie 1500 zł i zatrudniać dwóch pracowników, aby się ich pozbyć. Wystarczyło poczekać na pierwszy deszcz. Wydanie takiej kwoty bez wcześniejszego wysłania zapytania ofertowanego, niezgodnie z opinią historyk sztuki Pani Czech oraz rzeczoznawcy, który „szkodę” wyceniła na 235 zł, jest brakiem gospodarności oraz kolejną po nasłaniu na mnie policji i żandarmerii, formą represji, tym razem w formie presji ekonomicznej. Stosowanie tych represji dowodzi o władzy jaką posiada w Polsce kościół oraz o jego bezwzględności, ksiądz ppk. Piontek nie zawahał się użyć wszystkich dostępnych mu środków, aby mnie zastraszyć.

W momencie, w którym rzuciłam jajkiem w drzwi kościoła na znak protestu, nie miałam wiedzy o tym, aby w środku kościoła odbywał się chrzest. Wokoło było pusto i cicho. Jeśli prawdą jest to co mówią świadkowie, to był to po prostu przypadek i oczywiście nie miałam na celu obrazy uczuć Pani Jędraszak ani jej dziecka. Nie zakłóciłam ceremonii swoim gestem nieposłuszeństwa obywatelskiego. Obraza uczuć Pani Jędraszak musiała nastąpić zatem post factum. Chrzest odbył się w zaplanowany sposób, bez zakłóceń.

Nie przyznaję się do stawianych mi przez hierarchów kościelnych, Pani J… i Pana G… zarzutów. Nie miałam zamiaru obrazić niczyich uczuć religijnych. Nie wiem co to oznacza i jakie symptomy wywołuje u osób, które doświadczają tzw. „obrazy”. Mam nadzieję, że podczas tego procesu osoby skarżące będą w stanie wyjaśnić mi na jakiej podstawie wysuwają swoje oskarżenia. Biorąc pod uwagę historię użycia art. 196 k.k. w Polsce, która pokazuje, że paragraf był zawsze używany przez kościół przeciwko obywatelom i obywatelkom, proponuję wykreślenie tego szkodliwego artykułu z kodeksu karnego. Chroni on uczucia tylko jednej, już i tak bardzo uprzywilejowanej grupy społecznej. Jest to nie do pogodzenia z zasadami demokracji. Dlaczego podobny przepis nie chroni osób faktycznie szykanowanych w naszym kraju: mniejszości seksualnych, kobiet, migrantów, osób zmagających się z problemem bezdomności, osób z niepełnosprawnościami, dzieci, zwierząt i innych żyjących istot nieludzkich? Dlaczego to jedynie uczucia hierarchów kościoła i katolików podlegają ochronie prawnej? Czy są lepszymi ludźmi niż ateiści? Niż muzułmanie? Niż osoby z doświadczeniem uchodźstwa? Osoby LGBTQIA+?

Art. 196 k.k. stosowany jest jako narzędzie represji wobec osób krytycznych w stosunku do instytucji kościoła, m.in. wobec artystek i aktywistek. Pokazuje to nie tylko mój przykład, ale wiele innych, jak np. sprawa artystki Doroty Nieznalskiej, muzyka Adama Darskiego (Nergala) czy też autorek słynnej już „tęczowej Maryjki”. Paragrafem nie da się nam zamknąć ust. Im więcej represji tym większy obywatelski opór, a historia jak zwykle nas rozliczy.

JAJO NIE OBRAŻA / proces: feministka v.księża pułkownicy / 15.04 godz. 9 (czwartek) – proces przełożony na 24.06


(ENGLISH below)

Wszystko wskazuje na to, że za osiem dni w czwartek (15.04, godz. 9) w sądzie na ul. Kamiennogórskiej 26 odbędzie się mój proces o obrazę uczuć księży pułkowników trzema jajami z wolnego wybiegu. Cała sytuacja jest dość absurdalna. Byłaby nawet zabawna, gdyby nie działa się na serio. Jeśli hierarchowie udowodnią swoją obrazę, mogę zostać skazana na dwa lata więzienia. Stracę wtedy pracę, którą bardzo lubię, moja psia towarzyszka życia będzie musiała wychowywać się beze mnie, a mój partner podczas krótkich, comiesięcznych wizyt będzie mi szmuglował niedostępny za kratami veggie serek i ulubiony sok z buraka. Przyjaciele będą wysyłać mi listy, z których później wydamy książkę pt. „Listy z więzienia”. Nie będzie łatwo, ale będę się pocieszać tym, że w więzieniu siedziało wiele drogich mi osób: Róża Luksemburg, Jacek Kuroń, Johnny Cash, Lesia Pcholka

Chyba że jednak uda się przekonać sąd, że jestem niewinna, że mój rzut jajkami był wyrazem miłości do osób kobiecych, które zostały w autorytarny sposób pozbawione praw człowieka. Nie był adresowany do konkretnych pułkowników, księży czy innych katolików, był gestem rozpaczy, bezsilności wobec bezwzględności władzy; był gestem symbolicznym, feministycznym, emancypacyjnym, skierowanym przeciwko fundamentalistom i ich instytucjom. I oczywiście nie, niczego nie żałuję, gdyż uważam, że wobec jawnego ataku władzy na moje prawa, mam prawo się bronić, chociażby bronią jajeczną.

Będzie mi bardzo miło, jeśli znajdziecie czas w następny czwartek o godz. 9 żeby mnie wesprzeć, a poprzez mnie ruch na rzecz osób KLINT (kobiet, lesbijek, inter, niebinarnych, trans), na rzecz oddolnej demokracji; przeciwko przemocy władzy. Załączam piękną grafikę wykonaną specjalnie na tę okazję przez Szymon Szymankiewicz. Możecie ją wydrukować, przekazać dalej, czy co tam sobie wymyślicie.

Solidarność naszą siłą! Księża pułkownicy to kosmici 😎 Jajo nie obraża!

All indications are that in eight days’ time, on Thursday (15.04, 9 o’clock), my trial for insulting the feelings of Colonel Priests with three free-range eggs will take place in court at Kamiennogórska Street 26. The whole situation is quite absurd. It would even be funny if it did not happen for real. If the priesthood hierarchs prove their offence, I could be sentenced to two years in prison. In that case, I will lose a job I really enjoy, my canine companion will have to grow up without me, while my partner will smuggle me veggie cheese and my favourite beetroot juice during his brief monthly visits. My friends will send me letters, which will later publish as a book called ‘Letters from Prison’. It will not be easy, but I will console myself with the fact that many people dear to me were in prison: Rosa Luxemburg, Jacek Kuroń, Johnny Cash, Lesia Pcholka…
Unless, however, I manage to convince the court that I am innocent, that my egg-throwing was an expression of love for women who were authoritatively deprived of their human rights. It was not addressed to specific colonels, priests or other Catholics, it was a gesture of despair, of powerlessness in the face of the ruthlessness of those in power; it was a symbolic gesture, a feminist and emancipatory one, directed against the fundamentalists and their institutions.
And of course, no, I do not regret anything, because I believe that in the face of a blatant attack on my rights by the authorities, I have the right to defend myself, if only with egg weapons.
I will be very happy if you find the time next Thursday at 9 o’clock to support me, and through me the movement for WLINT people (women, lesbians, inter, non-binary, trans), for grassroots democracy; against the violence of the regime.
I enclose a beautiful graphic made especially for this occasion by Szymon Szymankiewicz. You can print it out, pass it on, or whatever you like.
Solidarity is our strength! Colonel priests are aliens 😎
The egg does not offend!

Wypierdalać! Verpisst euch!



Wypierdalać – przypomnienie najważniejszych wydarzeń z powstania osób KLINT+ w Polsce
Kiedy przed pięcioma laty, mieszkając jeszcze w Berlinie, zaczęłam angażować się w działalność Cioci Basi w Polsce trwał akurat Czarny Protest. W jego kulminacyjnym momencie 3 października 2016 roku na ulice polskich miast i miasteczek wyszło od 98 do 200 tysięcy ubranych na czarno osób. Była to odpowiedź na odrzucenie przez sejm ustawy liberalizującej przepisy aborcyjne „Ratujmy kobiety”, na rzecz dalszego procedowania projektu „Stop aborcji”. Wtedy konserwatywna władza przestraszyła się buntu osób KLINT (Kobiety, Lesbijki, Interseksualni_e, Niebinarni_e, Transpłciowi_e) i projekt odrzuciła. W 22 października 2020 roku reżim ominął etap procedowania ustawy w sejmie. Arbitralną decyzją upolitycznionego Trybunału Konstytucyjnego z nielegalnie powołanymi sędziami dublerami, uznała za niezgodny z konstytucją przepis dopuszczający aborcję z powodów ciężkich wad płodu, de facto zakazując aborcji w Polsce. Orzeczenie TK pod kierownictwem „odkrycia towarzyskiego” Jarosława Kaczyńskiego — Julii Przyłębskiej, pozostawało jednak niepublikowane przez kolejne trzy miesiące.
Tym razem mobilizacja była jeszcze większa niż przed czterema laty, strajki, blokady, protesty i akcje nieposłuszeństwa obywatelskiego odbyły się we wszystkich miejscach w Polsce. W kulminacyjnym momencie protestu 30.10 pod hasłem „Na Warszawę” w protestach w samej tylko stolicy wzięło udział 100 tysięcy osób.Manifestantki zwracały się przeciwko despotycznej władzy PiSu, faszyzującej partii Konfederacja i Kościołowi katolickiemu, który po Transformacji zyskał w Polsce ogromne przywileje kosztem praw kobiet i mniejszości. To w 1993 roku, już w tzw. „wolnej Polsce” politycy Solidarności wchodząc w układ z Kościołem odebrali Polkom prawo do legalnej aborcji, która do tego czasu była zjawiskiem powszechnym, dozwolonym ze względu na trudną sytuację socjalną i ekonomiczną. 
“W imię Matki, Córki i Umiłowanej Siostry”
W 2020 roku po ogłoszeniu orzeczenia TK przedstawiciele Kościoła z arcybiskupem Gądeckim na czele, wyrazili „ogromną radość z epokowej zmiany”, którą było odebranie osobom kobiecym praw człowieka. Za tę deklarację w mury kościołów w całej Polsce poleciały jaja, na drzwiach wielu pojawił się numer telefonu do Aborcji Bez Granic, napisy PROABO, a na wszechobecnych pomnikach Jana Pawła II zawisły wieszaki (symbol delegalizowanych aborcji). W weekend po ogłoszeniu orzeczenia TK (24-25.10) w ramach Strajku Kobiet i akcji pod hasłem „Słowo na Niedzielę” do kościołów weszły aktywistki i aktywiści z proaborcyjnym przekazem. Największa tego typu demonstracja odbyła się poznańskiej katedrze , gdzie protestowały 33 osoby — później siłą przetrzymywane w miejscu kultu przez uzbrojonych policjantów. Nagrania z tego protestu obiegły świat. Do feministycznej historii oporu przejdzie również zdjęcie przedstawiające młodą kobietę stojącą przed ołtarzem w jednym z warszawskich kościołów z napisem: „Módlmy się o prawo do aborcji”. Tymczasem w Szczecinku oburzone nastolatki krzyczały do księdza: „Bóg jest kobietą”, a jego samego poinstruowały, żeby zamiast zajmować się ich macicami „wracał do kościoła”, gdzie jego miejsce. Skala tego antyklerykalnego zrywu zaskoczyła fundamentalistów. W obronie „uciskanych” księży i „tradycyjnych wartości” obok Jarosława Kaczyńskiego staną również Zbigniew Ziobro, który oprócz bycia reżimowym ministrem nielegalnie dzierży także funkcję Prokuratora Generalnego; nakazał on prokuraturom w całym kraju śledzić zwracające się przeciwko kościołowi aktywistki. Wiele z nich zostało oskarżonych o obrazę uczuć religijnych z paragrafu 196 kk, niektóre siłą wyciągano z mieszkań, inne szykanowano najściami policji i żandarmerii, jak miało to miejsce w moim przypadku. 24 października rzuciłam bowiem trzema jajami z wolnego wybiegu w pierwszy lepszy kościół znajdujący się na ulicy, na której mieszkam. Okazało się, że jest to kościół garnizonowy, a duchowni, którym się naraziłam piastują również funkcje wojskowe. Za okazanie mojego sprzeciw grozi mi do dwóch lat więzienia. 
Przemoc władzy
Skala represji skierowanych do osób protestujących była niespotykana od czasów wprowadzenia Stanu Wojennego w 1981 roku. Podczas protestów tajna policja używała pałek teleskopowych i gazu łzawiącego wobec cywilów, nie oszczędzając przy tym posłanek (Barbara Nowacka, Agnieszka Dziemianowicz-Bąk, Magdalena Biejat), złamała rękę nastolatce podczas brutalnego zatrzymania, przetrzymywała nieletnie osobyna komisariacie bez wiedzy ich opiekunów, nachodziła 14-nastolatka z Krapkowic w domu i szkole za udostępnienie posta związanego ze Strajkiem Kobiet, bezprawnie legitymowała i wywoziła zatrzymanych na odległe komisariaty, również osoby starsze, jak symbol strajku Babcię Kasię, którą podczas 15 godzinnego zatrzymania policja przyduszała, szarpała, przygniatała i odmawiała podania wody.
Tęcza nie obraża
Do tej pory organizatorki protestów wygrywały wytaczane im sprawy, gdyż reżim nie wprowadził na czas pandemii „stanu wyjątkowego”, który prawnie zabraniałby organizacji publicznych zgromadzeń. Jeśli chodzi o art. 196 kk, czyli obrazę uczuć religijnych, to sprawy są jeszcze w toku. Na razie jesteśmy świadkami procesu Elżbiety Podleśnej, Anny Mazur oraz Joanny Gzyry-Iskandar — aktywistek, autorek wlepek z tęczową Madonną. Aktywistki stworzyły ten symbol dwa lata temu w odpowiedzi na wielkanocną dekorację Grobu Pańskiego w kościele św. Dominika w Płocku. Nad wielkim krzyżem z biało-czerwoną szarfą umieszczono wtedy napis – „Zachowaj nas od ognia niewiary”, a pod nim pudła podpisane imionami grzechów: „Hejt”, „Pogardę”, „Chciwość”, „Kradzież”, ale także „Gender”, „LGBT”, „Zboczenia”. Aktywistki sprzeciwiając się pogardzie i nienawiści wobec społeczności LGBTQIA+, z którą się identyfikują, rozkleiły w kościele wlepki z tęczową Madonną. Grożą im za to dwa lata więzienia. Proces trwa. 
27.01. 2021 wyrok TK zakazujący aborcji w Polsce został opublikowany, tym samym Polska dołączyła do krajów z bardzo restrykcyjnym prawem aborcyjnym jak: Boliwia, Brazylia, Namibia, Botswana, Zimbabwe czy Czad. Argentyna, ojczyzna papieża Franciszka, w tym samym czasie zliberalizowała dostęp do aborcji do 14 tygodnia ciąży. W sąsiadujących z Polską Niemczech sytuacja prawna, choć znaczniej lepsza od tej nad Wisłą, również nie jest satysfakcjonująca. Aborcja jest tam wciąż uznawana za czyn karalny, dopuszczalny w bardzo konkretnych przypadkach, do 12 tygodnia ciąży po ówczesnej konsultacji psychologicznej. Przeciwko niesławnemu § 218 feministki strajkują tam od dziesięcioleci. Również studenci_ki medycyny z organizacji Medical Students for Choice apelują o przywrócenie do głównego programu studiów rzetelnych, bazujących na najnowszej wiedzy wykładów i ćwiczeń dotyczących zabiegów przerywania ciąży. Dziś aborcja chirurgiczna jest jedną z najbezpieczniejszych procedur medycznych, metoda próżniowa usuwania ciąży jest wykonywana pod znieczuleniem miejscowym lub pod krótkotrwałą narkozą i trwa około 12 minut. Po zabiegu osoba może właściwie od razu opuścić klinikę. Ze względu na ideologiczne ograniczanie wiedzy w tym zakresie, co 10 aborcja w Niemczech wciąż jest wykonywana przestarzałą i niebezpieczną metodą łyżeczkowania, która może prowadzić do niepłodności. 
Tymczasem w Polsce niezależne organizacje proaborcyjne razem z lewicowymi parlamentarzystkami nie składają parasolek. Aktualnie zbierane są podpisy pod ustawą Legalna Aborcja Bez Kompromisówdopuszczającą przerywanie ciąży do 12 tygodnia bez podania przyczyn. Grupa „Prawa kobiet” przy Radzie Konsultacyjnej Ogólnopolskiego Strajku Kobiet formułuje jeszcze dalej idące postulaty żądając wprowadzenie w Polsce bezwarunkowego, nieograniczonego czasowo i prawnie dostępu do bezpłatnej aborcji na wzór kanadyjski. Zmienia to język w jakim mówi się o aborcji, oddaje podmiotowość osobie noszącej ciążę, która samodzielnie, bez zbędnych formalności, decyduje o jej przerwania lub kontynuacji. Personel medyczny ma za zadanie wspierać ją fachową wiedzą bez oceny moralnej i zasłaniania się „klauzulą sumienia”.
Osoby mieszkające w Polsce według danych niezależnych organizacji, jak FEDERA (Federacja na rzecz Kobiet i Planowania Rodziny), dokonują około 150 tysięcy aborcji rocznie, większość z nich w klinikach za granicą. Legalnych aborcji dla porównania jest nieco ponad 1000; 98% z nich było do tej pory przeprowadzanych ze względu na nieodwracalne wady płodu. Dodatkowo w Polsce nie jest dopuszczony do sprzedaży lek umożliwiający przerwanie ciąży w sposób farmakologiczny (zawierający dwa składniki Misoprostol i Mifepriston). Osoby w potrzebie mogą zamówić tabletki online na stronach: Women Help Women i Kobiety w Sieci. Pomogą im również niezależne kolektywy i organizacje jak:
·               Abortion Dream Team
·               Aborcja Bez Granic w Polsce (nr +48 222 922 597 udziela wszystkich informacji, służy radą, pomaga sfinansować wyjazd i skontaktuje z innymi ciociami);
·               Ciocia Basia w Berlinie;
·               Ciocia Frania we Frankfurcie;
·               Ciocia Monia w Monachium;
·               Ciocia Wienia w Wiedniu;
·               ANA w Amsterdamie;
·               Ciocia Czesia w Pradze.
Dodatkowo można liczyć na wsparcie Czeszek, Szwedek, Dunek, Norweżek i Islandek, które złożyły petycje do rządzących o zapewnienie darmowych aborcji dla osób z Polski.
Protesty, blokady i akcje nieposłuszeństwa obywatelskiego są Polsce kontynuowane.