“Happy Family, a home counselling centre” by Karolina Balcer, curated by Zofia nierodzinska at the Municipal Gallery Arsenal in Poznan 07.10.22 – 08.02.23


photo: Karolina Balcer

[AD: The photograph is taken in a bathroom. The figure of a young person is reflected in the mirror wearing a handmade jumper in pastel colours: blue, turquoise, pink, yellow and orange. The jumper bears an inscription in English: I’M FINE. The person in the photo is hiding her face in a wide turtleneck, only the top of her head and her eyes are visible. She has brown hair and an evenly trimmed fringe. Behind her back is a shower cubicle. The bathroom tiles are white and blue.]

more on: https://arsenal.art.pl/exhibition/happy-family-poradnia-domowa/


The photograph shows a family, from the left: Karolina, her two years older brother Filip, grandfather, father Sławomir, and mother Aleksandra. They are sitting around a white tablecloth-covered table eating a meal. In the background, on the wall, there’s a monidło, i.e., a coloured wedding photograph, depicting the grandparents at, probably, the best time of their lives. Everything appears to be exemplary, festive, even – no Polish politician would hesitate to show off such a family on their election posters. This photograph opens the Happy Family Project website, set up by the artist Karolina Balcer for research purposes. The focus of her investigation are her loved ones, and the starting point – a desire to comprehend what her family has endured over the last several years – ever since Filip sought help for addiction, received a double diagnosis (substance use disorder + schizophrenia) and periodically battled homelessness; ever since her parents became experts in the field of co-addiction, and she herself experienced depressive episodes.

This typical Polish family is fighting addiction, co-dependency, homelessness, depression, schizophrenia, and bipolar disorder – and none of this is visible in the photograph. What often escapes the frame is indeed the subject of Balcer’s work. The artist reveals family secrets that are often swept under the carpet. In order to do that, she employs knitting and tufting, turning family traumas into shapes: pillows with destigmatizing slogans, sweaters with practical answers to the most frequently asked questions, doormats displaying a cry for help, a carpet showing severed family ties, happy pills for everyday day, or a portrait of her father covered with a protective duvet-armour.

Balcer emphasizes that illness is a communal experience – it plays out within the closest, familial relationships, from which it is impossible to check out:

“A coaddict adapts his/her behaviour to a destructive situation in order to maintain the family unit. This causes a number of physical, emotional and psychological changes that result in a state resembling addiction.” [1] As they attempt to help themselves, family members attempt various tools related to education – more or less formal support groups, therapy, studies, reading specialist literature or, as with Karolina, initiating a research and artistic project that allows them to distance themselves from their own experience. Translating these experiences into symbolic language facilitates communication.

Aleksandra Kubiak, an artist and performer associated with the Sędzia Główny artistic duo, undertook a similar process of working through her own traumatic family history using the language of art. In the 40-minute film entitled Śliczna jesteś laleczko/You’re a Cute One, Sweetie (2017), she explores her relationship with her mother, who died in tragic circumstances.[2] For Kubiak, art becomes a therapeutic tool. On the one hand, it may allow viewers to understand the artist’s past and experience catharsis with her, and on the other – may cause embarrassment at crossing the boundaries of her intimacy.

Balcer uses humour to safeguard herself and the audience from getting too close. This allows for a greater comfort and makes it possible for a  viewer to experience her work on multiple levels: aesthetic, research, emotional, and relational one. The artist doesn’t impose her narrative. Even though she communicates it in a direct, taboo-free way, she leaves a lot of space for interpretation and for complementing the rugged visual signs with content, not necessarily directly related to her biography.This empathy towards the viewer distinguishes Balcer’s work from that of other artists dealing with trauma, also because she pays attention to the educational, pragmatic and didactic dimensions of her activity. Hence, here in Poznań, during the second – following a show at Miejsce Projektów Zachęty – run of her exhibition, leaflets, and information about support groups operating in the region will be distributed. In addition, the show will be accompanied by guided tours and an educational programme. There will also be an event presenting a guide edited together with experts, containing information on mental crises, addiction, codependency, homelessness, depression, and ways of dealing with such issues.

Elvin Flamingo’s letter, published two years ago [in 2020] in the “Postmedium” magazine, also helped break the taboo related to mental illness enhanced by working in the art world. A well-known, award-winning artist of the middle generation confesses to his life with bipolar disorder, periods of mania and depression. They brought Flamingo success, but also endangered his life – the artist survived several attempts to take his own life. Importantly, his statement emphasizes the role played by the art world, which drives and rewards narcissistic and manic disorders.

The themes of neurodiversity, family, and identity crises have become increasingly popular with the younger generation of artists. For painters such as Patryk Różycki or Martyna Baranowicz, the concepts of masculinity and femininity, associated fantasies and inevitable failures are the material with which they build the visual language of their statements. Through painting, they seek their own place in the hostile environment that is one of the most conservative countries in Europe.

Adelina Cimochowicz’s project entitled Museum of Neurosis (2017), awarded at the Młode Wilki [Young Wolves] Art Festival, collects photographs documenting people’s struggles with their obsessions and compulsions. The virtual museum archive includes, for example, taps and stove knobs, door handles, locks, balcony doors, windows, gas stoves… The photographs bear witness to the repetitive actions taken by people with obsessive-compulsive disorder in order to maintain a sense of security and alleviate guilt stemming from the fear of triggering dramatic consequences if the gas is not turned off or the balcony door is not closed. By attaching artistic value to their neuroses, the artist validates that, which causes shame while maintaining anthropological distance.

Challenging taboos associated with the subject of psychological conditions means that they can be discussed more often and gradually normalized, meaning that, eventually, there’d be less stigma attached to those living with them. However, reflecting on one’s own well-being is too rarely combined with consideration that would allow us to examine the ways in which society works, that, in turn, can provoke and fuel fear and anxiety. I do hope that Karolina Balcer’s exhibition, Happy Family, a family counselling centre, can contribute to the broader trend of destigmatizing psychological states and illnesses by emphasizing their critical and community-forming potential. The exhibition aims to produce and disseminate knowledge, as well as to encourage viewers to destabilize the existing, oppressive societal patterns. Its goal is to co-create a space in which living with trauma, co-addiction and illness doesn’t lead to marginalization, but adds an indispensable element of realism to the collective experience, also related to our functioning within the art world.

Zofia nierodzińska

Translation into English: Joanna Figiel

[1] happyfamilyproject.com/wspoluzaleznienie/

[2] The film was shown, among others, at the exhibition Życie codzienne w Polsce/Everyday Life in Poland at the Municipal Gallery Arsenal in 2018, curated by Marek Wasilewski.

Коаліція / Koalicja / Кааліцыя / text to the exhibit at DOMIE / Poznań


(English below)

Zofia nierodzińska

Коаліція / Koalicja / Кааліцыя


Historia dzieje się na naszych oczach, w ciałach i domach ludzi mieszkających na liniach frontów, walczących, stawiających opór, w ciałach zwierząt, w ich niszczonych siedliskach, w przesyconym plutonem powietrzu, w kwaśnych deszczach, w ciężkiej od metali ziemi, w Ukrainie, Białorusi, Bośni, Czeczenii, Armenii, Afganistanie, Syrii, Iranie, Jemenie, Palestynie, Sudanie Południowym, Nigerii, Ugandzie, Kongo, Indiach, Pakistanie, Mjanmie, Meksyku, Kolumbii… Do konfliktów zbrojnych i walk z imperializmami dochodzą konflikty wewnętrzne i rewolucje skierowane przeciwko rządzącym. Te ostatnie kończą się najczęściej porażkami pokojowo protestujących obywateli_telek, którzy_re jako odpowiedź na odrzucenie przemocy otrzymują represje.

Wystawa „Koalicja” w poznańskim DOMIE mierzy się z trwającymi konfliktami i katastrofami. Artyści_ki z Ukrainy, Polski i Białorusi mówią o tym, czego sami i same aktualnie doświadczają. Nie poszukują utopijnych przestrzeni, do których mogliby wewnętrznie lub zewnętrznie wyemigrować, pozostają z problemem; nie pozwalają się zabić. To nie jest pokolenie marzycieli, ich nadzieje runęły pod bombami (Ukraina), zostały skatowane przez OMON (Białoruś) lub zgasły w bardziej subtelny sposób: zostały stłumione administracyjnie (Polska). Powodem dla zaangażowania i niezaprzestawania aktywności artystycznej jest szukanie porozumienia, szczególnie tego na poziomie emocjonalnym, pozbawionego narodowej, etnicznej i religijnej symboliki, która scala wspólnotę kosztem anihilacji Innych. Tytułowa koalicja jest zatem czymś innym niż jej parlamentarna i międzypaństwowa wersja, jest szukaniem bliskości, która nie zagraża, która daje poczucie stabilności, łączności z tym, co żyje, na przekór samounicestwiającej, kapitalistyczno-patriarchalno-gatunkowej dominacji. Wystawa jest kontynuacją współpracy pomiędzy kolektywem DOMIE a platformą prezentującą współczesną sztukę z Białorusi: KALEKTAR. Pierwsza ekspozycja – „ODKSZTAŁCENIE/ ДЭФАРМАЦЫЯ / UNLEARNING” – odbyła się jesienią 2021 roku i była poświęcona praktykom oduczania się.

Tym razem do współdziałania, oprócz indywidualnych artystów i artystek, została zaproszonaMiędzynarodowa Koalicja Pracowników_czek Kultury Przeciwko Wojnie (International Coalition of Cultural Workers Against the War), wirtualna platforma archiwizująca prace artystów_ek z całego świata. Została stworzona przez Ambasadę Kultury i pracowników_czki sztuki z Białorusi i Ukrainy, którzy_e w latach 1994–2021, opuścili_ły swój kraj ze względu na represje polityczne. W ramach projektu ANTIWARCOALITION.ART zostaną zaprezentowane wybrane filmy białoruskich, polskich i ukraińskich autorów_ek. To od nazwy kolektywu został zaczerpnięty tytuł wystawy.

Proces trawienia konfliktów, oprócz poziomów kolektywnych, obejmuje również te indywidualne, jak w przypadku Vlady Ralko, która w sugestywnych, zalanych krwią akwarelach-manifestach przedstawia siłę i ból doświadczany przez walczące, rozczłonkowywane kobiece ciała. Ul Pazniak w instalacji „Dmuchawiec” krytycznie przygląda się napompowanej heroizmem wojennej narracji. W ramach wystawy w DOMIE pokaże obiekt odnoszący się do projektów masowych grobów żołnierzy oraz napis na ścianie: „Мы просто сдохнем, а они попадут в рай / My po prostu zdechniemy, a oni pójdą do Nieba”, będący parafrazą wypowiedzi ważnego rosyjskiego polityka podczas prezentacji koncepcji wojny jądrowej na corocznym spotkaniu Międzynarodowego klubu dyskusyjnego „Wałdaj”. Kataryna Lysovenko, podobnie jak Ralko, w centrum swoich poszukiwań stawia doświadczenie kobiet, scalając je w monumentalne, obłe figury domagające się sprawiedliwości na przykład poprzez użycie uniwersalnych gestów feministycznego wkurwu, jak wyprostowany środkowy palec. Sergey Shabohin dokonuje podziału Monumentu Przyjaźni, nazywanego także Trzema Siostrami, który w momencie swojego powstania w 1975 roku na styku granic Białorusi, Rosji i Ukrainy symbolizował bliskie, wręcz rodzinne relacje pomiędzy tymi krajami. Dziś grozi mu wyburzenie. Artysta zaprezentuje również płótno z przeciętą Kartą Polaka. Przebywający aktualnie w Poznaniu Aleksey Lunev za pomocą instalacji złożonej z nazw miast, w których mieszkał: Nowopołock, Kijów, Poznań oraz trzech przenośnych lamp z popularnego sklepu meblowego mówi o życiu migrującej osoby, o niestałości i domu, który pomimo albo właśnie ze względu na powtarzające się, standardowe elementy wyposażenia podsyca poczucie obcości.

Niektórzy_re artyści_tki, oprócz prezentowania swoich prac na wystawie, przejmują również obowiązki kuratorów_ek. W takiej podwójnej roli znajduje się obok Sergeya Shabohina również cały zespół DOMIE, czyli Martyna Miller, Katarzyna Wojtczak i Rafał Żarski. Martyna Miller w filmie „Sen żółwia” wraca do bałkańskiej misji polskiego ministra Tadeusza Mazowieckiego, który w latach 90. jako specjalny sprawozdawca ONZ informował o katastrofalnej sytuacji w regionie; nie doczekawszy się adekwatnej reakcji od wspólnoty międzynarodowej, po czystkach etnicznych w Srebrenicy, zrezygnował z pełnionej funkcji. Miller stara się zbliżyć poprzez nagrania i wywiady do historii zbrodni, której towarzyszyła instytucjonalna bezradność. W innym kierunku spogląda Katarzyna Wojtczak w swojej filmowej, futurystycznej opowieści podsumowuje efekty warsztatów z wykonywania Pysanek Oporu, które odbywały się w kilku miejscach w Polsce we współpracy z osobami z Ukrainy i Białorusi. Baśniowe obrazy z mitologicznym jeleniem symbolizującym nadejście wiosny splatają się tutaj z nagraniami lasu na granicy polsko-białoruskiej, w którym ukrywały się osoby poszukujące lepszego życia w Europie, a który dla wielu okazał się pułapką.

Trzecia osoba z kuratorsko-artystycznego zespołu DOMIE, Rafał Żarski, w minimalistycznej, instruktażowej grafice przedstawia rozpad i wypalenie jednostki poddanej systemowej presji oraz nakłania do zmiany kierunków ruchu, gdyż, jak udowadnia za Gilles’em Deleuze’em, jednotorowa akceleracja powoduje niechybnie wpadnięcie w koła przetaczającej się, podsycającej destruktywne pragnienia maszyny faszyzmu.

Przestrzeń wystawy w DOMIE zbiera te świadectwa indywidualnego i kolektywnego oporu, które nas do siebie zbliżają i pozwalają na budowanie społeczności i koalicji na podstawie współodczuwania i współodpowiedzialności, na zmianę kierunków pragnień. Pewnie nie odwróci to od razu losów świata i nie powstrzyma katastrof, ale może choć na chwilę pozwoli przypomnieć sobie o tym, że jako ludzkie zwierzęta potrzebujemy siebie nawzajem, i że warto się o te relacje zatroszczyć.

Artyści_tki: antiwarcoalition.art, Kateryna Lysovenko, Aleksey Lunev, Martyna Miller, Ul Pazniak, Vlada Ralko, Sergey Shabohin, Katarzyna Wojtczak, Rafał Żarski

Kuratorki_torzy: Martyna Miller, Sergey Shabohin, Katarzyna Wojtczak, Rafał Żarski

Produkcja: Agata Kneć

Organizacja: Pavel Preobrazhensky

Komunikacja i media: Tomek Pawłowski-Jarmołajew

Asysta: Małgorzata Patalas

Organizatorzy_rki: DOMIE, KALEKTAR.org, Rönne Stiftung

Wsparcie: German Federal Foreign Office, Civil Society Cooperation

Partnerzy: Stowarzyszenie Komplet



History is happening right in front of our eyes, in the bodies and homes of people living on the front lines, fighting, resisting, in the bodies of animals, in their destroyed habitats, in the plutonium-saturated air, in the acid rain, in the metal-heavy soil, in Ukraine, Belarus, Bosnia, Chechnya, Armenia, Afghanistan, Syria, Iran, Yemen, Palestine, South Sudan, Nigeria, Uganda, Congo, India, Pakistan, Myanmar, Mexico, Colombia… In addition to armed conflicts and struggles against imperialisms, there are internal conflicts and revolutions directed against those in power. The latter usually end in defeats for peacefully protesting citizens, who in response to their rejection of violence receive repression.

The exhibition ‘Coalition’ at Poznan’s DOMIE confronts ongoing conflicts and disasters. The artists from Ukraine, Poland and Belarus speak about what they and they themselves are currently experiencing. They are not looking for utopian spaces to which they could internally or externally emigrate, they remain with the trouble; they do not allow themselves to be killed. This is not a generation of dreamers; their hopes have collapsed under bombs (Ukraine), been battered by OMON (Belarus) or extinguished in a more subtle way: they have been suppressed legislatively (Poland). The reason for engaging and not giving up artistic activity is the search for understanding, especially on an emotional level, devoid of national, ethnic and religious symbolism, which unites the community at the expense of the annihilation of the Other. The coalition of the title is therefore something different from its parliamentary and international version; it is a search for proximity that is not threatening, that gives a sense of stability, of connection with what is alive, in spite of the self-annihilating, capitalist-patriarchal-speciesist domination. The exhibition is a continuation of the collaboration between the DOMIE collective and the platform presenting contemporary art from Belarus: KALEKTAR. The first exhibition – “ODKSZTAŁCANIE/ ДЭФАРМАЦЫЯ / UNLEARNING” – took place in autumn 2021 and was dedicated to unlearning practices.

This time, in addition to individual artists, the International Coalition of Cultural Workers Against the War, a virtual platform archiving the work of artists from all over the world, was invited to collaborate. It was created by the Embassy of Culture and art workers from Belarus and Ukraine, who from 1994 to 2021, left their country due to political repression. The ANTIWARCOALITION.ART project will present selected films by Belarusian, Polish and Ukrainian authors. It is from the name of the collective that the title of the exhibition was taken.

The process of digesting conflicts, in addition to the collective levels, also encompasses the individual ones, as in the case of Vlada Ralko, who in evocative, blood-drenched watercolour-manifestos depicts the power and pain experienced by fighting, fragmented female bodies. Ul Pazniak takes a critical look at the heroism-inflated narrative of war in his installation “Dmuchaniec”. As part of the exhibition at HOME, he will show an object referring to the projects of mass graves of soldiers and the inscription on the wall: ‘Мы просто сдохнем, а они попадут в рай / We will simply rot while they will go to Heaven’, which is a paraphrase of a statement by an important Russian politician during the presentation of the concept of nuclear war at the annual meeting of the International Discussion Club ‘Valdai’. Kataryna Lysovenko, like Ralko, places the experience of women at the centre of her explorations, integrating them into monumental, obtuse figures demanding justice through, for example, the use of the universal gestures of feminist pisser, such as the upright middle finger. Sergey Shabohin divides the Friendship Monument, also known as the Three Sisters, which, at the time of its construction in 1975 at the junction of the borders of Belarus, Russia and Ukraine, symbolised the close, even familial relations between these countries. Today, it is in danger of being demolished. The artist will also present a canvas with a cut Pole’s Card [Karta Polaka]. Aleksey Lunev, currently residing in Poznań, present an installation composed of the names of the cities in which he has lived: Novopolotsk, Kiev, Poznań, and three portable lamps from a popular furniture shop, he speaks of the life of a migrant, of instability and of a home that, despite or precisely because of its repetitive, standard furnishings, fuels a sense of alienation.

In addition to presenting their works at the exhibition, some artists are also taking on the duties of curators. Alongside Sergey Shabohin, the entire DOMIE team, namely Martyna Miller, Katarzyna Wojtczak and Rafał Żarski, are in such a dual role. In her film ‘Dream of a Turtle’, Martyna Miller revisits the Balkan mission of Polish minister Tadeusz Mazowiecki, who in the 1990s, as the UN Special Rapporteur on the Commission on Human Rights, informed on the disastrous situation in the region; having failed to receive an adequate response from the international community, he resigned his post after the ethnic cleansing in Srebrenica. Miller seeks to approach through footage and interviews the history of the crime, accompanied by institutional helplessness. Katarzyna Wojtczak chose to look in a different direction. In her cinematic, futuristic story she sums up the results of workshops on making Pysanky Oporu [Resistance Easter Eggs], which took place in several locations in Poland in collaboration with people from Ukraine and Belarus. Fairy-tale images with a mythological deer symbolising the arrival of spring are intertwined here with footage of a forest on the Polish-Belarusian border where people seeking a better life in Europe hid, and which proved to be a trap for many.

The third member of DOMIE’s curatorial and artistic team, Rafał Żarski, in minimalist, instructional graphics, depicts the disintegration and burnout of the individual subjected to systemic pressure. Żarski urges his individual to change the direction of movement, for, as he proves after Gilles Deleuze, single-track acceleration inevitably results in falling into the wheels of the ever-rolling, destructive desire-fuelled machine of fascism.

The exhibition space at DOMIE collects these testimonies of individual and collective resistance, which bring us together and allow us to build communities and coalitions on the basis of compassion and shared responsibility, to change the direction of our desires. It probably won’t immediately reverse the fate of the world or stop catastrophes, but perhaps it will at least for a moment allow us to remind ourselves that as human animals we need each other, and that these relationships are worth taking care of.

Artists: antiwarcoalition.art, Kateryna Lysovenko, Aleksey Lunev, Martyna Miller, Ul Pazniak, Vlada Ralko, Sergey Shabohin, Katarzyna Wojtczak, Rafał Żarski

Curators: Martyna Miller, Sergey Shabohin, Katarzyna Wojtczak, Rafał Żarski

Production: Agata Kneć

Organisation: Pavel Preobrazhensky

Communication and media: Tomek Pavlovsky-Yarmolayev

Assistance: Małgorzata Patalas

Organisers: DOMIE, KALEKTAR.org, Rönne Stiftung

Support: German Federal Foreign Office, Civil Society Cooperation

Partners: Stowarzyszenie Komplet [Komplet Association]